Het laatste oordeel.

N.B. De weergave van de tekeningen op deze pagina is nog verre van ideaal, ik ben nog opzoek naar een betere methode van comprimeren en weergeven, tot die tijd mijn excuses voor de matige kwaliteit. Echter na twee keer uitvergroten zijn de tekeningen redelijk te bekijken.

De zeven doodzonden.
De Gierigheid.	De Hoogmoed.
De Luiheid.	De Naijver.
De Toorn	De Vraatzucht.
De Wellust.
De zeven deugden.
De behoedzaamheid.	De Hoop.
De Kracht.	De Liefde.
De Matigheid.	De Rechtvaardigheid.
Het Geloof.

Deugden en ondeugden.

De zeven deugden en ondeugden/ zonden zoals door Pieter Breughel verbeeld en hierboven weergegeven kennen een lange geschiedenis.
In de vroege middeleeuwen (6e eeuw, ten tijde van paus Gregoriuas de Grote) werden de zeven hoofdzonden en zeven deugden geformuleerd. Daarvoor, al in de vierde eeuw werden ze door geestelijken in gesystematiseerde overzichten beschreven. In de bijbel is zo'n expliciet overzicht echter nergens te vinden.
Ze worden de zeven hoofdzonden genoemd omdat ze de oorsprong zijn van vele andere zonden. Onder de sterke invloed van de kerk draaide het leven in de middeleeuwen vooral om deze hoofdzonden. Ze vormen een soort opsomming van de voornaamste menselijke tekortkomingen. Heiligen vormen de voorbeelden bij uitstek om te laten zien dat we onze ondeugden kunnen overwinnen. Eén van de beroemdste verbeeldingen van de hel, die in de "Divina Commedia", de "Goddelijke komedie van Dante Alighieri, geschreven tussen 1304 en 1321, geeft een grote verscheidenheid aan gedoemde zondaren, gebaseerd op de zeven hoofdzonden.
Aangezien de deugden en ondeugden onder zeer verschillende benamingen voorkomen heb ik getracht een overzicht te maken:

* Een alternatieve opsomming van de zeven deugden is 1. Nederigheid, 2. Gulheid, 3. Naastenliefde, 4. Zachtmoedigheid, 5. Kuisheid, 6. Matigheid, 7. IJver.

**Dit zijn tevens de vier kardinale deugden uit de klassieke oudheid.

De zeven  hoofdzonden en deugden zijn in de kunsten vaak verbeeld. In de literatuur bijvoorbeeld door Dante Alighieri in de Divina Commedia (Goddelijke Komedie), door Chaucer in de Canterbury Tales en door Giovanni Boccaccio in de Decamarone.

En in de beeldende kunst door Hieronymus Bosch op het schilderij "De zevenhoofdzonden en de vier uitersten". Als in een alziend oog, is centraal in de iris een zegenende Christus afgebeeld. Daar onder staat in het Latijn: "hoed u, hoed u, de Heer ziet". Christus wordt omringd door een gouden stralenkrans met daaromheen zeven realistische taferelen die de klassieke hoofd- of doodzonden verbeelden.
In de cirkels in de hoeken van het paneel, dat ook wel "Het tafelblad" wordt genoemd, zijn het sacrament der stervenden, het laatste Oordeel, de hemel en de hel verbeeld. Meer over Jeroen Bosch vindt u in de betreffende KunstKolom en in het naschrift "Het nut van wandelen".

De zevenhoofdzonden en de vier uitersten

En in de fresco's die Giotto (ca. 1267 - 1337) maakte voor de Cappella degli Scrovegni in Padua.
Tussen 1302 en 1305 versierde Giotto de muren van een kleine kerk in Padua in Noord-Italië met verhalen uit het leven van de Heilige Maagd en Christus. Daaronder schilderde hij personificaties van deugden en ondeugden, zoals die soms aan de portalen van de kathedralen in het Noorden worden aangetroffen. De verschillende verbeeldingen staan hieronder. Het is gemakkelijk de overkomst te zien van deze figuren met het werk van de gotische beeldhouwers. Maar dit is geen beeldhouwwerk. Het is een schildering die de illusie geeft van een rondom vrijstaand beeld. We zien het perspectief, het modelé van het gezicht en de hals, de diepe schaduwen in de golvende plooien van de gewaden. Iets vergelijkbaars was in geen duizend jaar gemaakt. Giotto had de kunst van het scheppen van de illusie van ruimte op het platte vlak opnieuw ontdekt, via het weergeven van de zeven (on)deugden.

Gierigheid.	Jaloezie.	IJdelheid.	Gemakzucht.	Onkuisheid. (Ongeloof, ontrouw)	Onmatigheid.	Woede.
Naastenliefde.	Geloof.	Moed.	Hoop.	Rechtschapenheid.	Wijsheid.	Matigheid.

30.12.06 en 20.01.07Chris.