Piet Mondriaan (1872 – 1944)

Een kleine dertig jaar geleden werkte ik als klerk op het gemeentehuis in Domburg. Zoals in veel Zeeuwse dorpen stonden ook hier het gemeentehuis en de kerk haast letterlijk in elkaars schaduw. Regelmatig at ik mijn middag boterhammetje op het strand, in de duinen of op een bankje voor de kerktoren.

Alle plaatsen die ik ook toen gelukkig al kende uit het werk van de kunstenaar Piet Mondriaan. Mondriaan zocht in zijn werk naar een hoger bewustzijn. Hij maakte de tegenstellingen in het leven zichtbaar en veranderde die in pure schoonheid. In zijn werk heeft hij het evenwicht verbeeld waarvan hij hoopte dat het ook in de dagelijkse werkelijkheid zou verschijnen.

De ideeën van kunstenaars als Mondriaan passen me vaak als een warme jas. En hoewel ik het vaak probeer kan ik een tekening of schilderij meestal maar moeilijk zien als iets dat uit louter lijn en kleur bestaat. Voor mij worden kunstwerken vaak werkelijkheid. Nu alleen nog de werkelijkheid tot kunstwerk maken.

Dat laatste doet Mondriaan bijvoorbeeld in zijn weergave van de kerk van Domburg.
In 1909 tekende Mondriaan de kerktoren. De tekening van de  toren is rijk aan details en er zit ook iets van diepte in: het schip van de kerk lijkt iets verder weg.
In 1910 schilderde hij diezelfde toren in zijn atelier in Amsterdam nogmaals. Alle details zijn weggelaten. Toren en schip liggen op een lijn, zodat het gebouw plat lijkt. Om de toren heen heeft Mondriaan blauwe hoekige vlekken geschilderd, met groen er omheen. Vanaf mijn bankje zag ik de toren ook vaak zo. Door het loof van de bomen die er voorstonden, met her en der vlekken lucht en zonlicht.
In 1914 tekende Mondriaan de kerk opnieuw. Nu heeft hij het gebouw en de omgeving vereenvoudigd tot een ritmisch spel van lijnen binnen een ovaal.
Hoewel hij hier de zichtbare werkelijkheid nog als uitgangspunt neemt zijn de volledig abstracte schilderijen die hij een paar jaar later zou maken binnen handbereik.

Mooi dat een klein dorpskerkje daar een bescheiden rol in heeft mogen spelen.
Chris130405

Overzicht van kunstenaars die "iets" met Zeeland hebben. Er wonen, gewoond hebben of wiens werk beïnvloed is door.
Antoine Mes, Piet Mondriaan (1), Piet Mondriaan (2), Reynier de Muynck, Matthijs Röling.