Gabriël Metsu 'Moeder met ziek kind'

Moderne devotie
(bij het werk van Gabriël Metsu)

Chris den Engelsman

ze draagt glanzende oorbellen en een mooie
hoofdkap boven een witte kraag maar alle
aandacht en liefde gaan uit naar haar kind in
krachtig rood en blauw is ze iedere moeder

met haar bleek zieke koppie en holle
ogen kijkt ze ons verwonderd aan speelt
ze morgen weer buiten of met engelen
in kwetsbaar geel is ze ieders kind

op de achtergrond voorspelt de schaduw
van een gekruisigde Christus in zijn sombere
zwarte lijst weinig goeds een protestantse Piëta

 de compositie en mise-en-scène zijn ontworpen
terwijl de werkelijkheid in de details schuilt miserie en
ellende komen vanzelf een schilder brengt verlichting

Gabriël Metsu
Leiden 1629 – 1667 Amsterdam
Het zieke kind
Olieverf op doek, 32,2 x 27,2 cm ca 1665
Rijksmuseum, Amsterdam

Gabriël Metsu
Leiden 1629 – 1667 Amsterdam
Metsu was in Leiden waarschijnlijk leerling van Gerard Dou, die hem opleidde in de traditie van de leidse fijnschilders. Hij onderging echter ook de invloed van schilders als Steen, Ter Borch, De Hooch en Vermeer. In 1657 verhuisde hij naar Amsterdam. Hij schilderde vooral taferelen uit het dagelijks leven, soms met een moraliserende betekenis, maar heeft ook religieuze taferelen en stillevens geschilderd. Zijn schilderijen vallen op door een verfijnde techniek, een helder kleurgebruik en grote zorg voor de stofuitdrukking.

Deze voorstelling van een ziek kindis ongewoon in de 17^e-eeuwse genre schilderkunst. Men heeft wel aangenomen dat in de uitbreiding van een kruisigingtafereel op het schilderij rechts achter een verklaring moet worden gevonden. Het schilderij zou dan niet zomaar een ziek kind voorstellen, maar de verbeelding zijn van de christelijke naastenliefde, de caritas.