hoeveel weegt BLAUW


Jan Fabre 'Het Uur Blauw'

Toelichting bij de bundel ‘Hoeveel weegt blauw’

Velen denken nog altijd dat poëzie enkel maar kan ontstaan bij een prentbriefkaart-mooie zonsondergang, lekker pootje badend aan de rand van een zachtjes zingende zee. Ach, het cliché!
Rijm je mee met de vastgeroeste vooroordelen over gedichten of durf je enkele stapjes verder gaan?
Gedichten voor jongeren die hedendaagse plastische kunst als uitgangspunt nemen. Het is maar hoogst zelden gebeurd. Ja zeg, waarom niet naar aanleiding van hedendaagse broodjes, of boodschappenwagentjes of tubes tandpasta of … of …? Dat zou natuurlijk ook allemaal kunnen. Vraag aan 100 dichters uit welk vaatje ze hun inspiratie tappen en je krijgt de vreemdste antwoorden. Ongetwijfeld zit er wel een pandabroodje of een tandbeugel tussen.
Gedichten dienen zich aan, dringen zich op, zitten al in het hoofd en de pen van de dichter startensklaar gevat. De dichter moet ze “alleen maar even opschrijven”. Zo eenvoudig is het natuurlijk nu ook weer niet.
Maar wat nu precies de reisweg is van de hele ontstaansgeschiedenis van een gedicht …?
Geen mens die het weet: de dichters niet en de geleerde schriftgeleerden al evenmin. Elk gedicht heeft zijn heel eigen bron, aanleiding, noodzaak en ontstaansverloop. Ook dat maakt poëzie zo boeiend en persoonlijk.
In de poëzie voor volwassenen worden wel meer gedichten geschreven vertrekkende van een schilderij of beeldhouwwerk of plastische installatie. Deze zogenaamde beeldgedichten leveren een heel eigen dichterlijke kijk op het plastische kunstwerk. Dit kan alleen het kijken en het ervaren nog intenser maken.
Echte kunst richt zich niet in de eerste plaats naar een zo oprecht mogelijke weergave van de werkelijkheid. Kunst wil iets toevoegen, weergeven, oproepen, vertolken, in vraag stellen … Wat niet kan gezegd worden van de meeste broodjes, boodschappenwagentjes of tubes tandpasta. De hedendaagse plastische kunstenaar wordt, net als zijn hedendaagse dichtende collega, geconfronteerd met een complexe, verwarrende werkelijkheid. Hij zit in meerdere of mindere mate opgezadeld met dezelfde vragen, twijfels, gevoelens, angsten … Zoals overigens ook de lezer-kijker.
Meer dan de bakker, loodgieter, boekhouder, arts … houdt hij/ zij zich met deze kwesties bezig en met de vraag in welke vorm hij het best uitdrukking kan geven aan deze hedendaagse werkelijkheid. Wat de hedendaagse plastisch kunstenaar op een dinsdagmiddag doet met verf, doek, ijzer, plastic, hout, steen, blikjes … doet de hedendaagse dichter met woorden. De mateloze vrijheidsdrang waarmee de plastische kunstenaar zich uitleeft in zijn werk, komt bij de niet zo geoefende kunstkijker vaak vreemd, verwarrend, schokkend, onbegrijpelijk … over. Licht te begrijpen: op school hebben we allemaal woorden leren lezen. Helaas zijn er zijn er maar weinig leraars die jongeren op school ook leren kunst lezen. Onbekend maakt onbemind, jaja.
Het ligt echt niet in de bedoeling van deze dichtbundel om hedendaagse kunst even te gaan uitleggen, noch om voetnootje te spelen bij plastisch werk. Net zoals de hedendaagse plastisch kunstenaar zich de volledige vrijheid heeft toegeëigend naar de werkelijkheid toe, net zo vrij staan de hier 4 optredende dichters tegenover het plastisch werk van deze kunstenaars. De dichters hebben naar aanleiding van deze bundel niet gauwgauw een stoomcursus hedendaagse kunstgeschiedenis gevolg … Volkomen vrij en eigenzinnig en autonoom en geheel los van elkaar heeft het dichtende viertal de plastische werken benaderd en in poëzie een stem gegeven. De dichters zijn hier noch de verdedigers, noch het promotieteam, nog de exegeten van deze plastische werken.
Op mijn vraag selecteerde conservator Jan Hoet 8 heel interessante plastische kunstwerken uit zijn Museum van Hedendaagse Kunst.
(…)

Ik wil hierbij Jan Hoet een bijzondere dankgroet brengen voor zijn stimulerende medewerking.
Daniel Billiet

Door de afbeeldingen hieronder aan te klikken gaat u naar het betreffende gedicht en een of meer afbeelingen van het kunstwerk.

Gil vander Heyden en Marcel Broodthaers 'Miroir d'epoque regency'	Johanna Kruit en Marcel Broodthaers 'Miroir d'epoque regency	Daniel Billiet en Marcel Broodthaers 'Miroir d'epoque regency
Kees Spiering en Marcel Broodthaers 'Miroir d'epoque regency	Daniel Billiet Rene Magritte 'Perspective II Manets Le Balcon'	Johanna Kruit Rene Magritte 'Perspective II Manets Le Balcon'
Gil vander Heyden Rene Magritte 'Perspective II Manets Le Balcon'	Kees Spiering Rene Magritte 'Perspective II Manets Le Balcon	Daniel Billiet Luciano Fabro 'Iconografia'
Daniel Billiet Luciano Fabro 'Iconografia'	Kees Spiering Luciano Fabro 'Iconografia	Gil vander Heyden Luciano Fabro 'Iconografia
Daniel Billiet David Hammons 'Chasing the Blue Train'	Johanna Kruit David Hammons 'Chasing the Blue Train	Gil vander Heyden David Hammons 'Chasing the Blue Train
Kees Spiering David Hammons 'Chasing the Blue Train	Daniel Billiet Joseph Beuys 'Wirtschaftswerte'	Gil vander Heyden Joseph Beuys 'Wirtschaftswerte'
Johanna Kruit Joseph Beuys 'Wirtschaftswerte'	Kees Spiering Joseph Beuys 'Wirtschaftswerte'	Daniel Billiet Mario Merz 'Installatie chambres d amis'
Johanna Kruit Mario Merz 'Installatie chambres d amis'	Kees Spiering Mario Merz 'Installatie chambres d amis	Gil vander Heyden Mario Merz 'Installatie chambres d amis
Daniel Billiet Jan Fabre 'Het Uur Blauw'	Johanna Kruit Jan Fabre 'Het Uur Blauw'	Kees Spiering Jan Fabre 'Het Uur Blauw'
Gil vander Heyden Jan Fabre 'Het Uur Blauw''	Daniel Billiet Panamarenko 'Aeromodeller'	Johanna Kruit Panamarenko 'Aeromodeller'
Kees Spiering Panamarenko 'Aeromodeller''	Gil vander Heyden Panamarenko 'Aeromodeller'