Pieter Brueghel 'Landschap met de val van Icarus'
De val van Icarus
Jan Kal
Dit landschap wordt ontvouwd voor onze ogen:
een schip vaart weg, geen man is overboord,
de plons van Icarus wordt niet gehoord
en Daedalus is uit de lijst gevlogen.
De boer is op z’n zondags en ploegt voort,
de visser zit naar voren toe gebogen,
de herder heeft z’n schaapjes op het droge,
zijn hond zit vast aan een tweedubbel koord.
Merkwaardig dat de ondergaande zon
de was tussen de veren smelten kon,
dat de patrijs niet klapwiekt met zijn vleugels.
Er ligt een lijk onder het struikgewas.
Vier eeuwen na zijn dood zag men het pas,
als in Blow Up, maar op z’n Boeren-Breughels.
Blow Up: fotografische vergroting. Verwijzing naar de film "Blow Up"
van Antonioni, 1967
Pieter Brueghel
(?) omstreeks 1527 – 1569
Brussel
Landschap met de val van Icarus
olieverf op doek 73,5 x 112 cm
omstreeks, 1558
De observaties van Jan Kal vinden allemaal hun
oorsprong vinden in (kunsthistorische) verhandelingen over het schilderij. Hij
noemt in dit verband onder andere het ‘lijk onder het struikgewas’ links, dat
brueghel-kenner De Tolnay in 1934 ontdekte, de zondagse kleren van de
voortploegende boer en het probleem van de ondergaande zon. De patrijs op de tak
boven de visser rechtsonder is alleen te begrijpen voor wie Ovidius kent. Die
vertelt hoe Dedalus eens uit jaloezie zijn neefje Talus, later Perdix(patrijs)
genoemd, van de Acropolis stootte. Dank zij Pallas, die hem op het laatste
moment in een patrijs veranderde, had dit geen noodlottige gevolgen. Neef Perdix
ziet dus toe hoe oom Dedalus alsnog voor zijn misdaad gestraft wordt.
Een
eerdere versie van Jan Kals interpretatie van het schilderij verscheen onder
dezelfde titel in Fietsen op de Mont Ventoux (1974)
Meer Breughel op deze site:
Brueghel - Alstein, Breughel
- Anker, Brueghel - Auden, Brueghel
- Berryman, Brueghel -
Burnier, Brueghel
- Claus, Brueghel - Coninck, Brueghel
- Emmens, Brueghel - Enquist, Brueghel
- Foerster, Brueghel - Hawinkels01, Brueghel
- Hawinkels02, Brueghel - Herzberg, Brueghel
- Jooris, Brueghel - Kal, Brueghel
- Kopland, Brueghel - Langland, Brueghel
- Mare de la, Brueghel - Verwey, Brueghel
- Smit, Brueghel - Spillebeen01, Brueghel
- Spillebeen02, Brueghel - Spinoy, Brueghel
- Szymborska, Brueghel - Velde, Brueghel
- Vestdijk, Brueghel - Williams01,
Brueghel - Williams02, Brueghel
- Williams03, Brueghel - Williams04, Brueghel
- Williams05, Brueghel - Williams06, Brueghel
- Williams07, Brueghel - Williams08, Brueghel
- Williams09, Brueghel - Williams10
Icarus-gedichten
KunstKolom
Pieter Breughel
Breughel
tekeningen.
